Waterhardheid: hoeveel kalk stroomt er door uw leidingen?
In Brugge kan elke kubieke meter kraantjeswater het equivalent van zo'n 370 gram kalk bevatten. In Hasselt is dat merkbaar minder. De hardheid van het water verschilt sterk van gemeente tot gemeente, en dat ziet u elke dag: witte aanslag in de waterkoker, vlekken op de kranen of kalkresten op de douchewand.
In Vlaanderen en in de rest van België helpt het om de hardheid van uw water te kennen. Zo begrijpt u beter waar die aanslag vandaan komt en welke impact hij heeft op uw sanitair en uw huishoudtoestellen.
In dit artikel leggen we uit wat Franse graden (°F) betekenen, hoeveel kalk er werkelijk door uw leidingen stroomt en hoe u de waterhardheid in uw gemeente te weten komt.
Wat zijn Franse graden (°F)?
In België wordt waterhardheid meestal uitgedrukt in Franse graden, genoteerd als °F. Die eenheid meet de hoeveelheid opgelost calcium en magnesium in het water: twee mineralen die van nature in drinkwater zitten en verantwoordelijk zijn voor kalkaanslag.
1 °F komt overeen met 10 mg calciumcarbonaat (CaCO₃) per liter water.
Concreet: water met een hardheid van 30 °F bevat 300 mg calciumcarbonaat per liter, uitgedrukt als CaCO₃-equivalent.
Om uw water te situeren, vindt u hieronder een indicatieve schaal:
| Hardheid | Categorie |
|---|---|
| 0 tot 5 °F | Zeer zacht water |
| 5 tot 15 °F | Zacht water |
| 15 tot 25 °F | Middelhard water |
| 25 tot 40 °F | Hard water |
| Meer dan 40 °F | Zeer hard water |
Deze categorieën kunnen licht verschillen naargelang de instantie of de waterleverancier. Houd dus best rekening met de indeling die uw leverancier gebruikt.
40 °F is het equivalent van 400 gram kalk per kubieke meter
Milligrammen per liter lijken weinig. Maar omgerekend naar een kubieke meter water, of 1.000 liter, worden de hoeveelheden een stuk concreter.
40 °F = 400 mg per liter = 400 g calciumcarbonaat per m³.
Een voorbeeld: een gezin dat 80 m³ water per jaar verbruikt, met een hardheid van 40 °F, laat elk jaar het equivalent van 32 kg calciumcarbonaat door zijn installatie stromen.
Let op: dat betekent niet dat er effectief 32 kg kalk in de leidingen en toestellen achterblijft. Een deel van de mineralen stroomt gewoon weg met het water. Slechts een fractie kan neerslaan en aanslag vormen, vooral wanneer het water wordt opgewarmd.
Hoeveel kalkaanslag er effectief ontstaat, hangt af van verschillende factoren, zoals de temperatuur, de pH van het water en de mineraalsamenstelling.
Vooral in boilers, doorstromers en cv-ketels kan die aanslag problematisch worden.
Hoe hard is het water in uw stad?
De waterhardheid verschilt sterk van regio tot regio. In Vlaanderen krijgen veel gemeenten hard water, terwijl andere water krijgen met minder mineralen.
Hieronder enkele indicatieve waarden voor verschillende Belgische steden:
| Stad | Indicatieve hardheid | Categorie |
|---|---|---|
| Leuven | Ongeveer 36 °F | Hard |
| Brugge | Ongeveer 37 °F | Hard |
| Oostende | Ongeveer 32 °F | Hard |
| Hasselt | Ongeveer 27 °F | Hard |
| Brussel | Ongeveer 14 tot meer dan 40 °F naargelang de zone | Zacht tot zeer hard |
| Bergen (Mons) | Ongeveer 41 tot 44 °F | Zeer hard |
| Luik | Ongeveer 42 °F | Zeer hard |
| Charleroi | Ongeveer 35,4 °F | Hard |
| Namen | Ongeveer 29 tot 30 °F | Hard |
Deze waarden zijn indicatief en zijn niet noodzakelijk actuele gemiddelden voor de hele gemeente.
De werkelijke hardheid kan verschillen van wijk tot wijk, of zelfs van straat tot straat, afhankelijk van de herkomst van het water en de distributiezone.
In België zorgen verschillende waterbedrijven voor de drinkwatervoorziening, onder meer De Watergroep, Farys, Water-link, Vivaqua, SWDE, CILE en inBW.
In Brussel bijvoorbeeld kan de hardheid sterk verschillen naargelang het reservoir en het net dat uw woning bevoorraadt.
Wilt u de exacte waarde van uw water kennen? Dan raadpleegt u het best de analyses die uw waterbedrijf publiceert voor uw adres of distributiezone.
Waar ziet u de gevolgen van kalk in huis?
U hoeft geen laboratoriumanalyse te laten uitvoeren om de tekenen van hard water op te merken. Kalk laat meestal typische sporen na op verschillende plaatsen in huis.
De meest voorkomende tekenen:
- De waterkoker: na enkele keren gebruik verschijnt witte aanslag op de bodem. Er kunnen ook deeltjes in het warme water terechtkomen.
- De kranen: rond de uitloop en op metalen oppervlakken vormen zich witte vlekken. Perlators kunnen geleidelijk verstoppen en het debiet verminderen.
- De douche: glazen wanden krijgen witte vlekken die moeilijk weg te krijgen zijn. Ook de douchekop kan verkalken, waardoor de stralen alle kanten op spuiten.
- Verwarmingstoestellen: aanslag kan zich ook vormen in boilers, doorstromers en cv-ketels. Die is extra problematisch, want ze kan de warmteoverdracht verminderen en het energieverbruik verhogen.
Hoe kent u de waterhardheid in uw gemeente?
Bent u net verhuisd, renoveert u uw badkamer of denkt u eraan uw cv-ketel te vervangen?
Voor u een waterbehandeling kiest, is het belangrijk om de hardheid van uw water te kennen.
Heb ik kalkaanslag in mijn regio?
Afhankelijk van uw geografische regio kan de waterhardheid sterk variëren en een impact hebben op uw huishoudtoestellen en sanitaire installaties. Gebruik onze calculator om de waterhardheid in uw regio te controleren.
Hard water: welke oplossingen beperken kalkaanslag?
Is uw water hard of zeer hard, dan kan kalkaanslag geleidelijk uw sanitair en de toestellen die warm water gebruiken aantasten.
Er bestaan verschillende oplossingen om dat te beperken.
Een behandeling met CO₂ is daarbij een alternatief voor klassieke waterverzachters met zout.
SoluCalc biedt een waterbehandelingssysteem met CO₂-injectie aan, geplaatst na de watermeter.
Het principe: er wordt een gecontroleerde hoeveelheid koolstofdioxide in het water geïnjecteerd. Die wijzigt het chemisch evenwicht van het calciumcarbonaat en bevordert de omzetting naar calciumbicarbonaat, een vorm die beter oplosbaar is in water.
Het doel is kalkaanslag in leidingen en toestellen te beperken, terwijl de mineralen die van nature in het water zitten, zoals calcium en magnesium, behouden blijven.
In tegenstelling tot klassieke ontharders met ionenwisseling haalt het systeem die mineralen dus niet uit het water.
De belangrijkste voordelen:
- Geen zakken zout om te sjouwen of bij te vullen.
- Geen spoelwater bij regeneratie.
- Behoud van de natuurlijke mineralen in het water.
- Beperkt onderhoud, vooral het periodiek vervangen van de CO₂-fles.
- Plaatsing rechtstreeks na de watermeter.
Wilt u weten of deze oplossing geschikt is voor uw woning?
Vraag uw gratis offerte aan bij SoluCalc
Veelgestelde vragen over waterhardheid
Is hard water gevaarlijk voor de gezondheid? Nee. Hard water wordt niet als gevaarlijk beschouwd louter omwille van het gehalte aan calcium en magnesium. Die twee mineralen zitten van nature in drinkwater. De nadelen van hard water gaan vooral over sanitair, huishoudtoestellen en verwarmingsinstallaties.
Waar vind ik de officiële analyse van mijn water? Uw waterbedrijf publiceert de analyses per distributiezone, meestal op te zoeken via uw adres of gemeente. Onze calculator geeft u in enkele seconden een eerste indicatie.
Vanaf welke hardheid is water hard? Volgens de schaal in dit artikel is water hard vanaf 25 °F en zeer hard boven 40 °F. De grenzen kunnen wel licht verschillen naargelang de instantie.
Verandert de waterhardheid in de loop van het jaar? Ja, ze kan licht schommelen naargelang de seizoenen, de bronnen en eventuele mengingen door het waterbedrijf. Ze kan ook verschillen tussen wijken van eenzelfde gemeente als die tot verschillende distributiezones behoren.
Haalt een CO₂-systeem de kalk uit het water? Nee. In tegenstelling tot een klassieke waterverzachter haalt een CO₂-systeem calcium en magnesium niet uit het water. Het wijzigt het chemisch evenwicht van het water om de vorming en hechting van kalkaanslag in de installatie te beperken.
Wat is het verschil tussen een waterverzachter met zout en een CO₂-systeem? Een waterverzachter met zout werkt met ionenwisseling en vervangt een deel van het calcium en magnesium door natrium. Een CO₂-systeem behoudt de mineralen in het water en werkt in op het chemisch evenwicht dat kalkaanslag veroorzaakt.
*Bronnen: indicatieve gegevens van Callmepower – Waterhardheid in België.
